فرض کنید امروز ۲٫۶ میلیون تومان در یک اپ طلا می‌گذارید و چند ثانیه بعد کنار اسم‌تان نوشته می‌شود «۰٫۱ گرم طلای ۱۸ عیار». سؤال ساده‌ای که کمتر کسی می‌پرسد این است: آن ۰٫۱ گرم الان واقعاً جایی در یک خزانه هست، یا فقط یک عدد در پایگاه‌داده‌ی پلتفرم است؟
همین سؤال، موضوع داغ ماه‌های اخیر بازار طلای ایران است. از خبر جمع‌آوری یک پلتفرم با حدود ۲۰۰ هزار کاربر در مرداد ۱۴۰۵ تا راه‌اندازی «سامانه ناظر» بانک مرکزی در مهر، تقریباً همه‌ی خبرها دور یک کلمه می‌چرخند: خالی‌فروشی. در این مطلب به زبان ساده توضیح می‌دهیم خالی‌فروشی پلتفرم‌های طلا یعنی چه، چرا در شرایط ایران خطرش چند برابر است، در خبرها دقیقاً چه گذشت و قبل از خرید طلای آنلاین چه چیزهایی را باید چک کنید.
خلاصه در ۳۰ ثانیه
- خالی‌فروشی یعنی پلتفرم طلا را می‌فروشد ولی معادلش را در خزانه ندارد؛ موجودی شما در این حالت فقط یک وعده است.
- در ایران خطرش بزرگ است، چون قیمت طلا به تومان تند بالا می‌رود: هر گرم طلای ۱۸ عیار در یک سال از ۱۰٫۷ به ۲۶٫۴ میلیون تومان رسید.
- پلیس فتا از ۵۰۸ پرونده‌ی کلاهبرداری مرتبط با این پلتفرم‌ها در سه سال خبر داده و از مهر ۱۴۰۵ «سامانه ناظر» بانک مرکزی فروش را با موجودی خزانه تطبیق می‌دهد.
- آبان ۱۴۰۵ هیئت وزیران تأیید بانک مرکزی را از صدور مجوز این پلتفرم‌ها حذف کرد؛ پس سهم خود شما در بررسی پلتفرم بیشتر شده است.
- پیش از خرید، ۸ سؤال پایین این مطلب را چک کنید.
خالی‌فروشی در پلتفرم طلا یعنی چه؟
پلتفرم‌های طلای آنلاین کار ساده‌ای انجام می‌دهند: پول شما را می‌گیرند و در عوض سهمی از طلای واقعی را به نام شما ثبت می‌کنند. چون کسی نمی‌تواند ۰٫۱ گرم طلا را در جیب بگذارد، طلا به شکل شمش در خزانه‌ی یک بانک نگهداری می‌شود و شما مالک بخشی از آن هستید. تا اینجا همه‌چیز منطقی است.
خالی‌فروشی وقتی اتفاق می‌افتد که پلتفرم پول را بگیرد، عدد حساب شما را بالا ببرد، اما معادل آن طلا نخرد. زومیت آن را این‌طور تعریف کرده: «فروش کالایی که پشتوانه‌ی آن نزد کسب‌وکار وجود ندارد». از نگاه شما هیچ فرقی دیده نمی‌شود: همان اپ، همان نمودار، همان عدد. فرق فقط در جایی است که شما نمی‌بینید؛ یعنی خزانه.
یک مثال خودمانی: نانوایی‌ای را تصور کنید که بیشتر از آرد انبارش ژتون نان می‌فروشد. تا وقتی همه با هم برای گرفتن نان نیایند، کسی متوجه نمی‌شود. روزی که صف شلوغ شود، کسری معلوم می‌شود.
یک نکته برای اینکه اشتباه نشود: در بازارهای مالی، «فروش استقراضی» یا شورت کردن ابزاری قانونی و شناخته‌شده است که معامله‌گر آگاهانه با آن روی کاهش قیمت شرط می‌بندد. خالی‌فروشی در پلتفرم طلا چیز دیگری است؛ اینجا پلتفرم بدون اطلاع مشتری، عملاً روی ارزان شدن طلا در برابر مشتری خودش شرط بسته است.
چرا خالی‌فروشی در بازار ایران این‌قدر خطرناک است؟
پلتفرمی که خالی‌فروشی می‌کند در واقع روی ارزان شدن طلا شرط بسته است. اگر قیمت پایین بیاید، می‌تواند بعداً طلا را ارزان‌تر بخرد و از اختلافش سود کند. اما اگر قیمت بالا برود، برای تحویل هر گرم باید پول بیشتری از جیب خودش بگذارد.
مشکل اینجاست که در ایران قیمت طلا به تومان معمولاً بالا می‌رود، نه پایین؛ چون علاوه بر قیمت جهانی، ارزش ریال هم روی آن اثر می‌گذارد. داده‌ی روزانه‌ی FZTA این را خیلی روشن نشان می‌دهد:
- ۴ آبان ۱۴۰۴: هر گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۱۰٫۷ میلیون تومان
- ۴ آبان ۱۴۰۵: حدود ۲۶٫۴ میلیون تومان؛ یعنی ۱۴۵ درصد رشد در یک سال
- در همین مدت انس جهانی طلا تقریباً ثابت ماند: حدود ۳٬۹۸۰ دلار در برابر ۴٬۰۱۰ دلار
پس تقریباً همه‌ی این جهش از افت ریال آمده است. حالا یک حساب ساده: پلتفرمی که یک سال پیش پول یک گرم طلا را گرفت و طلا نخرید، امروز برای تحویل همان یک گرم ۱۵٫۶ میلیون تومان کم دارد. این عدد را در هزاران کاربر ضرب کنید تا ببینید چطور یک «صرفه‌جویی کوچک» در خرید طلا می‌تواند به حفره‌ای میلیاردی تبدیل شود.
خطر دوم «هجوم برداشت» است. در روزهای عادی فقط درصد کمی از کاربران طلا یا پول‌شان را بیرون می‌کشند، پس حتی پلتفرمی که پشتوانه‌ی کامل ندارد می‌تواند مدتی سرپا بماند. اما با یک خبر بد، جنگ یا جهش قیمت، همه با هم سراغ برداشت می‌روند و همان لحظه کسری رو می‌شود. نمونه‌اش جنگ ۱۲ روزه در خرداد ۱۴۰۴ بود که پایین‌تر به آن می‌رسیم.
اگر می‌خواهید بدانید قیمت منصفانه‌ی یک گرم طلا از کجا می‌آید، مطلب محاسبه قیمت طلا را بخوانید و قیمت لحظه‌ای را در صفحه‌ی طلای ۱۸ عیار ببینید.
خط زمانی: از اولین مجوز تا سامانه ناظر
برای فهمیدن خبرهای امروز باید کمی عقب برگردیم. این مهم‌ترین اتفاق‌ها به ترتیب زمان است:
۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳: رشد سریع و توقف مجوزها
دستورالعمل فروش برخط طلا سال ۱۳۹۹ تصویب شد و پلتفرم‌ها از ۱۴۰۱ رسماً کار را شروع کردند. رشد آن‌قدر سریع بود که هیات مقررات‌زدایی در اول بهمن ۱۴۰۳ صدور مجوز جدید را «موقتاً» متوقف کرد تا دستورالعملی برای تناسب ذخایر طلا با تعهدات پلتفرم‌ها نوشته شود. توقفی که قرار بود ۵۰ روز باشد، بیش از یک سال طول کشید.
خرداد ۱۴۰۴: جنگ ۱۲ روزه، اولین آزمون جدی
مصطفی اکرمی، مدیرعامل میلی، در ۱۰ تیر ۱۴۰۴ به زومیت گفت پس از حمله‌ی نظامی اسرائیل، بانک مرکزی بدون اطلاع قبلی درگاه‌های پرداخت پلتفرم‌های طلا را محدود کرد و هم‌زمان چند بانک و صرافی هک شدند. به گفته‌ی او پیش از تنش‌ها حدود ۹۲۵ کیلوگرم طلا در بانک کارگشایی داشتند و حدود ۱۰ درصد ذخایر در دو تا سه هفته از پلتفرم خارج شد. برای خیلی از کاربران، این اولین بار بود که فهمیدند «پول در اپ» و «پول در دست» دو چیز متفاوت‌اند.
شهریور و مهر ۱۴۰۴: ضوابط تازه و توقف صدها سایت
۲۹ شهریور ۱۴۰۴ نوش‌آفرین واقفی، معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی، ضوابط تازه را اعلام کرد:
- ذخیره‌ی واقعی طلا در بانک کارگشایی به شکل شمش استاندارد
- احراز هویت کامل پیش از هر معامله
- ثبت همه‌ی تراکنش‌ها در سامانه جامع تجارت
- تسویه‌ی ریالی حداکثر ظرف ۴۸ ساعت
- تأییدیه‌ی امنیتی پلیس فتا
او گفت این ضوابط «بیش از ۵۰۰ پلتفرم فعال این بازار پرریسک» را زیر سخت‌ترین شروط نظارتی می‌برد. چند هفته بعد، محمد کشتی‌آرای، عضو هیئت‌رئیسه‌ی کمیسیون طلا و جواهر اتاق اصناف، به ایسنا گفت بیش از ۵۰۰ پلتفرم و وب‌سایت فروش طلای آب‌شده در یک سال شناسایی و متوقف شده‌اند؛ سامانه‌هایی که وجه دریافت می‌کردند اما «هیچ‌گونه طلای واقعی یا پشتوانه‌ای» نداشتند.
اردیبهشت ۱۴۰۵: ۵۰۰ مجوز، ۵۰ پلتفرم فعال
۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ هیات مقررات‌زدایی به بانک مرکزی هشدار داد اگر سامانه‌ی نظارتی را راه نیندازد، صدور مجوز از ۲ خرداد بدون انتظار برای این بانک از سر گرفته می‌شود. در همان گزارش آمده بود حدود ۵۰۰ مجوز برای این پلتفرم‌ها صادر شده، اما فقط حدود ۵۰ پلتفرم عملاً فعال‌اند.
امسال: نامه‌ی میلی درباره‌ی طلای خزانه‌ها
میلی، یکی از بزرگ‌ترین پلتفرم‌ها، نامه‌ای با عنوان «رفع موانع دسترسی به دارایی‌های میلی گلد و آزادسازی طلای موجود در خزانه‌های بانکی» منتشر کرد و ۹۶۵ کیلوگرم طلا را مربوط به تعهدات کاربران در خزانه‌های بانکی اعلام کرد. بانک مرکزی در واکنش گفت نامی از این بانک در نامه نیامده و نسبت دادن آن به بانک مرکزی «خلاف واقع» است. نکته‌ی این ماجرا برای کاربر: حتی وقتی طلا واقعاً در خزانه است، دسترسی به آن می‌تواند به عواملی بیرون از خود پلتفرم گره بخورد.
ماجرای پلتفرم ۲۰۰ هزار کاربری: خالی‌فروشی بود یا نه؟
پرسروصداترین خبر تابستان ۱۴۰۵ از اینجا شروع شد: ۲۸ مرداد، سرهنگ حسن خالقی از پلیس فتا در یک همایش تخصصی گفت یک پلتفرم فروش آنلاین طلا با حدود ۲۰۰ هزار کاربر به دلیل «خالی‌فروشی» جمع‌آوری شده است. او هم‌زمان گفت در سه سال گذشته ۵۰۸ پرونده‌ی کلاهبرداری در ارتباط با پلتفرم‌های آنلاین طلا تشکیل شده و در مجموع نزدیک به ۴۰ میلیون ثبت‌نام در این پلتفرم‌ها انجام شده است.
اما در دو روز بعد، روایت دقیق‌تر شد:
- ۲۹ مرداد: رضا الفت‌نسب، دبیر اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی، گفت عدد ۲۰۰ هزار تعداد کاربران آن پلتفرم است، نه تعداد موارد خالی‌فروشی، و کمتر از ۱۰۰ شکایت در اتحادیه ثبت شده است. به گفته‌ی او ریشه‌ی مشکل به جنگ ۱۲ روزه برمی‌گشت: حساب‌های بانکی این مجموعه محدود شد و واردات دستگاه‌های تولید شمش هم مختل شد.
- ۳۱ مرداد: خود سرهنگ خالقی در برنامه‌ی «میز اقتصاد» توضیح داد طلای متناظر با تعهدات پلتفرم به کاربران عادی در بانک کارگشایی نگهداری می‌شده و مشکل اصلی، تعهدات تجاری آن به شبکه‌ی همکارانش در بازار سنتی طلا بوده است.
درس این ماجرا برای شما: پشتوانه داشتن لازم است، اما کافی نیست. پلتفرمی که طلای کاربرانش را واقعاً در خزانه دارد، اگر در بخش دیگری از کسب‌وکارش بدهی سنگین داشته باشد یا درگیر پرونده‌ی قضایی شود، باز هم ممکن است برداشت‌ها متوقف شود. الفت‌نسب گفته بود در آن مقطع «امکان تحویل طلای مردم بدون حکم قضایی وجود نداشت». یعنی سؤال فقط این نیست که «طلا هست یا نه»؛ سلامت مالی خود پلتفرم و سرعت دسترسی به طلا هم به همان اندازه مهم است.
سامانه ناظر چیست و چطور جلوی خالی‌فروشی را می‌گیرد؟
پاسخ اصلی دولت به این مشکل «سامانه ناظر» است. به گزارش دیجیاتو، این سامانه ۷ مهر ۱۴۰۵ وارد مرحله‌ی اجرا شد و وال‌گلد و طلاسی به‌صورت داوطلبانه و به‌عنوان پایلوت به آن وصل شدند. سازوکارش ساده است:
- وقتی شما خرید می‌کنید، مقدار طلایی که پلتفرم می‌خواهد بفروشد با موجودی خزانه تطبیق داده می‌شود.
- بعد از تأیید، همان مقدار طلا در خزانه به نام شما فریز و از موجودی قابل‌فروش پلتفرم کم می‌شود.
- طلای فریزشده در خزانه می‌ماند تا آن را بفروشید یا تحویل بگیرید.
مجتبی قاسمی، دبیر هیئت مقررات‌زدایی، گفته «همین امر نیز جلوی خالی‌فروشی را خواهد گرفت». به گزارش خبرگزاری مهر، بانک مرکزی متولی اصلی این سامانه است، اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی ناظر اصلی است و نظارت در کارگروهی زیر ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، با حضور پلیس فتا و پلیس امنیت، انجام می‌شود.
محدودیت‌هایی که باید بدانید
- فقط برای پلتفرم‌های متصل کار می‌کند. طبق آیین‌نامه‌ی هیئت وزیران همه‌ی سکوها باید وصل شوند، اما در شروع فقط دو پلتفرم پایلوت بودند. اتصال را برای پلتفرم خودتان جداگانه بررسی کنید.
- قوانین هنوز در حال تغییر است. ۲ آبان ۱۴۰۵ هیئت وزیران دستورالعمل را اصلاح کرد: تأیید بانک مرکزی برای صدور، تمدید یا لغو مجوز دیگر الزامی نیست، ماده‌ی مربوط به ساعت کاری پلتفرم‌ها حذف شد و قرار است پس از راه‌اندازی کامل سامانه ناظر، اداره‌ی آن به کارگروهی از ۱۰ دستگاه اجرایی واگذار شود.
- بانک‌ها از این بازار کنار گذاشته شدند. بانک مرکزی از ۱۳ مهر ۱۴۰۵ ارائه‌ی خرید و فروش آنلاین طلا و نقره را در بانک‌ها، مؤسسات اعتباری و نئوبانک‌ها ممنوع کرد. به گزارش یوتوتایمز، دلیلش ریسک عملیاتی یک پلتفرم آنلاین طلا و احتمال سرایت آن به شبکه‌ی بانکی عنوان شد. این ممنوعیت شامل پلتفرم‌های مستقل دارای مجوز نمی‌شود.
قبل از خرید طلای آنلاین این ۸ سؤال را بپرسید
- به سامانه ناظر وصل است؟ اگر پلتفرم اتصالش را رسماً اعلام نکرده، فرض را بر این نگذارید که وصل است.
- مجوزهایش کامل است؟ کشتی‌آرای چهار شرط را برای فعالیت قانونی برشمرده: مجوز وزارت صمت، مجوز اتحادیه کشوری کسب‌وکارهای مجازی، مجوز اتحادیه طلا و جواهر و نگهداری معادل فیزیکی طلای فروخته‌شده در بانک. نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) حداقل ماجراست، نه همه‌ی آن.
- طلا دقیقاً کجاست؟ پلتفرم جدی نام بانک یا خزانه را می‌گوید و از شمش استاندارد حرف می‌زند. جمله‌های کلی مثل «طلای شما امن است» کافی نیست.
- تحویل فیزیکی واقعاً ممکن است؟ حداقل مقدار تحویل، هزینه و زمانش را بپرسید. بعضی پلتفرم‌ها طلای کمتر از ۵ گرم را فیزیکی تحویل نمی‌دهند. اگر می‌توانید، یک بار مقدار کوچکی را تحویل بگیرید.
- فاصله‌ی قیمت خرید و فروش چقدر است؟ قیمت پلتفرم را با قیمت لحظه‌ای طلای ۱۸ عیار مقایسه کنید. این فاصله هزینه‌ی واقعی شماست و اگر خیلی بزرگ باشد، حتی بدون هیچ خالی‌فروشی‌ای ضرر می‌کنید.
- برداشت ریالی چقدر طول می‌کشد؟ ضوابط بانک مرکزی تسویه‌ی ریالی را حداکثر ۴۸ ساعت تعیین کرده است. اگر برداشت‌ها مدام عقب می‌افتد، این یک علامت هشدار است.
- همه‌ی پول را یک جا گذاشته‌اید؟ به گفته‌ی دبیر اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی، حدود ۱۰ پلتفرم بزرگ نزدیک به ۹۵ درصد بازار را در دست دارند. حتی بین بزرگ‌ها هم پخش کردن دارایی ریسک را کم می‌کند.
- وعده‌ی سود تضمینی یا جایزه‌ی عجیب دارد؟ طلا سود تضمینی ندارد. هر جا وعده‌ی سود ثابت روی طلا دیدید، احتمالاً با چیزی غیر از خرید و فروش ساده‌ی طلا روبه‌رو هستید.
اگر پلتفرم طلای شما مشکل پیدا کرد چه کنید؟
- از موجودی، فاکتورها و تاریخچه‌ی تراکنش‌ها اسکرین‌شات و خروجی بگیرید؛ هر چه زودتر بهتر.
- درخواست تحویل یا برداشت را به‌صورت مکتوب (تیکت یا ایمیل) ثبت کنید تا تاریخ داشته باشد.
- اگر پاسخی نگرفتید، به اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی شکایت کنید و در موارد کلاهبرداری به پلیس فتا گزارش دهید.
- به کسی که برای «آزادسازی» دارایی‌تان کارمزد جداگانه می‌خواهد پول ندهید؛ این الگو در کلاهبرداری‌های آنلاین رایج است.
طلای آنلاین، طلای فیزیکی یا صندوق طلا؟
پلتفرم‌های آنلاین تنها راه خرید طلا نیستند. هر روش مزیت و ریسک خودش را دارد:
| روش | مزیت | ریسک یا هزینه‌ی اصلی |
|---|---|---|
| طلای آنلاین (پلتفرم) | خرید با مبلغ کم، خرید و فروش سریع | ریسک خود پلتفرم: پشتوانه، برداشت و سلامت مالی |
| سکه و طلای فیزیکی | دارایی در دست خود شما | اجرت و سود فروشنده، نگهداری، فاصله‌ی قیمت خرید و فروش |
| صندوق طلای بورسی | معامله در بورس، زیر نظر سازمان بورس | حباب قیمت نسبت به ارزش دارایی صندوق، ساعت محدود معامله |
برای سکه، مطلب‌های سکه بانکی و غیربانکی و محاسبه قیمت سکه را ببینید. نمودار زنده‌ی سکه امامی و صندوق‌های طلای عیار و طلا هم در FZTA در دسترس است.
جمع‌بندی
خالی‌فروشی در پلتفرم‌های طلا ترس خیالی نیست: صدها سایت به همین دلیل بسته شده‌اند و ابزاری مثل سامانه ناظر دقیقاً برای جلوگیری از آن ساخته شده است. اما ماجرای پلتفرم ۲۰۰ هزار کاربری نشان داد حتی پلتفرمی که طلای کاربرانش را در خزانه دارد، ممکن است به دلایل دیگری زمین بخورد. پس بهترین محافظ شما ترکیب سه چیز است: پلتفرمی که به سامانه ناظر وصل است، امتحان کردن تحویل و برداشت با مبلغ کم، و نگذاشتن همه‌ی سرمایه در یک سبد.
پرسش‌های متداول
آیا همه‌ی پلتفرم‌های طلا خالی‌فروشی می‌کنند؟
خیر. پلتفرم‌های بزرگ می‌گویند طلای کاربران را در خزانه‌ی بانک نگهداری می‌کنند و بعضی از آن‌ها به سامانه ناظر وصل شده‌اند. اما چون تا مهر ۱۴۰۵ ابزاری برای راستی‌آزمایی مستقیم وجود نداشت، مطمئن‌ترین راه برای شما بررسی اتصال به سامانه ناظر و امتحان کردن تحویل و برداشت است.
از کجا بفهمم پلتفرمم به سامانه ناظر وصل است؟
پلتفرم‌ها اتصال را معمولاً رسماً اعلام می‌کنند و خبرش در رسانه‌ها هم منتشر می‌شود؛ وال‌گلد و طلاسی به‌عنوان پایلوت معرفی شدند. اگر پلتفرم شما در این باره چیزی نگفته، مستقیم از پشتیبانی‌اش بپرسید و جواب را مکتوب بگیرید.
آیا بانک‌ها هنوز طلای آنلاین می‌فروشند؟
طبق بخشنامه‌ی بانک مرکزی که از ۱۳ مهر ۱۴۰۵ اجرا شد، بانک‌ها، مؤسسات اعتباری و نئوبانک‌ها دیگر اجازه‌ی ارائه‌ی خرید و فروش آنلاین طلا و نقره را ندارند. به گزارش یوتوتایمز، طلای قبلی کاربران حذف نمی‌شود و شرایط فروش و تسویه به اطلاعیه‌ی هر بانک بستگی دارد.
خرید طلای آنلاین با مبلغ کم منطقی است؟
برای پس‌انداز خرد راه ساده‌ای است، اما مقدارهای کوچک معمولاً قابل تحویل فیزیکی نیستند و فاصله‌ی قیمت خرید و فروش روی مبلغ کم سنگین‌تر حس می‌شود. پیش از خرید، قیمت پلتفرم را با قیمت روز مقایسه کنید.
این مطلب جنبه‌ی آموزشی و خبری دارد و توصیه‌ی خرید یا فروش هیچ دارایی یا پلتفرمی نیست. قیمت‌ها از داده‌ی روزانه‌ی FZTA و نقل‌قول‌ها از منابع زیر است.
منابع
- زومیت، ۱۰ بهمن ۱۴۰۳: پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا؛ بازار پرسود یا ترفند جدید خالی‌فروشی؟
- زومیت، ۱۰ تیر ۱۴۰۴: گفت‌وگو با مدیرعامل میلی درباره‌ی ذخایر طلا
- زومیت، ۲۹ شهریور ۱۴۰۴: ضوابط بانک مرکزی برای پلتفرم‌های طلا
- رصد تجارت به نقل از ایسنا، مهر ۱۴۰۴: فعالیت بیش از ۵۰۰ پلتفرم خالی‌فروش طلا متوقف شد
- زومیت، ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵: هیات مقررات‌زدایی و صدور مجوز پلتفرم‌های طلا
- ایران‌بروکر: واکنش بانک مرکزی به نامه‌ی میلی گلد
- میهن بلاکچین به نقل از ایلنا، ۲۸ مرداد ۱۴۰۵: اظهارات معاون پلیس فتا
- اقتصاد پرس، ۲۹ مرداد ۱۴۰۵: پلتفرم مسدودشده مربوط به جنگ ۱۲ روزه بود
- نبض فناوری، ۳۱ مرداد ۱۴۰۵: توضیح پلیس فتا درباره‌ی توقف یک پلتفرم طلای آنلاین
- دیجیاتو، ۷ مهر ۱۴۰۵: سامانه ناظر برای مقابله با خالی‌فروشی راه افتاد
- خبرگزاری مهر، ۱۳ مهر ۱۴۰۵: نظارت بر سکوهای آنلاین طلا با سامانه ناظر
- یوتوتایمز، ۵ آبان ۱۴۰۵: ممنوعیت خرید آنلاین طلا در بانک‌ها
- زومیت، ۲ آبان ۱۴۰۵: حذف نظارت بانک مرکزی بر مجوز و ساعت کاری پلتفرم‌های طلا